Şadırvan nedir, Mermer Şadırvanlar


pixeg - Mayıs 30, 2019 - 0 comments

Şadırvan, Farsçadan gelen bir kelimedir. Terim olarak medrese ve camilerde abdest almak isteyenlerin ihtiyaçlarını karşılayan, çeşitli sayıda musluğun olduğu özel yapılardır. Minber, mihrap gibi camini alanlarından biridir. Şadırvanların üzeri açık veya kubbeyle kapatılmış olmak üzere iki çeşittir. Su hazinesi, çeşme ve musluklara denk gelen yerlerde oturarak abdest almaya yardımcı olacak oturaklar bulunur.

Çoğunlukla farklı mermer kullanılarak inşa edilen şadırvanların duvarları daire, kare veya çokgen şeklinde tasarlanmaktadır. Cami sınırlarına girildiğinde görülen şadırvanlar alana çok hoş bir görüntü katmaktadır. Aslında şadırvanları amacı sadece görsellik değildir. Camilere abdestsiz girmek hoş karşılanmaz. Abdesti olmayanın abdest alması için özel olarak düşünülmüş yapılardır. Üzeri kubbeli olanlar abdest alanları yağmur veya güneş gibi olumsuzluklardan korur. Bundan dolayı şadırvan kubbeleri amacına hizmet etmesi için dışarı taşacak şekilde tasarlanır.

Mermer Cami Şadırvanların Özellikleri

Şadırvanda kullanılan su bir hazinede toplanmaktadır. Bu hazinelerin üzeri İstanbul Mermer sanayi gibi mermer işletmeleri tarafından yapılan mermer taşlarla veya parmaklıklarla kapatılır. Abdest alırken suyun kişilerin üzerine sıçramasına engel olmak için derin yalaklar yapılır. Derin yalaklara akan su tahliye bölümleri ile yalaklarda birikmeyip dışarı atılır.

Oturaklar genellikle yere sabit yapılır. Cami mermer alanlarından biri olan şadırvanların oturakları da mermerden inşa edilir. Şadırvanın tarzına uygun şekilde tasarlanan oturaklar sabit olduğundan abdest almak daha kolay olur. Her zaman açık bulunan şadırvanlar ihtiyaç sahiplerinin ihtiyaçlarını gideren önemli yapılardır.

Şadırvanların Tarihi ve Örnek Şadırvanlar

542 yılında Musul Ulu Camii avlusunda mermerden yapılan şadırvan ilktir. İlk şadırvan Selçuklular zamanında var olan Atabeylerden I. Seyfeddin Gazi tarafından yaptırılmıştır. İlk şadırvanın yapılış amacı camilere estetik katmaktır. Minber, mihrap gibi alanlar camilerin iç kısmını güzelleştirip bir ruh katmaktadır. Dış alanı güzelleştirmek için ise şadırvan tasarlanmıştır. Şadırvanlar kullanım açısından en güzel halini Osmanlı zamanında almıştır.

Osmanlı zamanındaki ilk şadırvan İstanbul Fatih Camii avlusunda yer alandır. 875 yılında inşa edilmiştir. İlk olarak inşa edilen bu şadırvan sekizgen olup kubbesini sekiz tane sütun taşımaktadır. Kürsü, minber tasarımları ile dikkatleri çeken ülkemizin camilerinde çok değerli şadırvanlar vardır. Sivas’taki Gök medrese, Konya Mevlana dergahı avlusundaki ve Edirne Selimiye camisindeki şadırvanlar en güzel örneklerdir.

Related posts

Post a Comment

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir